Έρευνα στο σχολικό πληθυσμό για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών και άλλες εξαρτητικές συμπεριφορές (Έρευνα ESPAD)

Η «Πανελλήνια έρευνα στο σχολικό πληθυσμό για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών και άλλες εξαρτητικές συμπεριφορές» (“EuropeanSchoolSurveyProjectonAlcoholandOtherDrugs”-Έρευνα ESPAD) ξεκίνησε το 1984 από τηνΨυχιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνώνκαι συνεχίζεται έως σήμερα από τοΕΠΙΨΥ, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα διαχρονικής παρακολούθησης της εξέλιξης του φαινομένου στη χώρα μας για περισσότερα από 30 χρόνια.

Στόχος της έρευνας

Η έρευνα ESPAD μελετά την  έκταση της χρήσης νόμιμων και παράνομων εξαρτησιογόνων ουσιών στον μαθητικό πληθυσμό και τους παράγοντες που συνδέονται με αυτήν. Διερευνά, επιπλέον, ευρύτερα θέματα της συμπεριφοράς των μαθητών με έμφαση σε άλλες εξαρτητικές συμπεριφορές, όπως η υπερβολική χρήση διαδικτύου και ο στοιχηματισμός / τζόγος.

Μεθοδολογία

Η μεθοδολογία της έρευνας ESPAD βασίζεται στο πρωτόκολλο της πανευρωπαϊκής έρευνας ESPAD (www.espad.org). Το δείγμα των μαθητών είναι πανελλήνιο, αντιπροσωπευτικό και επιλέγεται με πολυσταδιακήστρωματοποιημένη δειγματοληψία. Η έρευνα πραγματοποιείται με την έγκριση του Υπουργείου Παιδείας. Η συλλογή των στοιχείων γίνεται μέσω της χορήγησης ανώνυμου ερωτηματολογίου μέσα στη σχολική τάξη.
Η έρευνα ESPAD υλοποιείται με τη μερική χρηματοδότηση του ΟΚΑΝΑ και με τη συνεργασία των κατά τόπους Κέντρων Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας ΟΚΑΝΑ / Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Η ερευνητική ομάδα

Άννα Κοκκέβη, Επιστημονικά Υπεύθυνη. Ψυχολόγος, PhD, Ομότιμη Καθηγήτρια Ψυχιατρικής του ΕΚΠΑ. Υπεύθυνη του Τομέα Ουσιοεξαρτήσεων, Συναφών Ερευνών & Διεθνών Συνεργασιών του ΕΠΙΨΥ. Μέλος του Δ.Σ. του ΕΠΙΨΥ

Τάσος Φωτίου, Κοινωνιολόγος, PhD

Μυρτώ Σταύρου, Κοινωνιολόγος, MSc

Ελευθερία Καναβού, Στατιστικολόγος, MSc

Clive Richardson, Ομότιμος Καθηγητής Εφαρμοσμένης Στατιστικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών

Νέα

Υλοποιείται την περίοδο Φεβρουαρίου-Απριλίου 2019 η «Πανελλήνια επιστημονική έρευνα στο σχολικό πληθυσμό για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών και άλλες εξαρτητικές συμπεριφορές», Έρευνα ESPAD 2019, με τη συμμετοχή 24.000 μαθητών από 400 Λύκεια της χώρας. Τα αποτελέσματα αναμένεται να δημοσιοποιηθούν στις αρχές του 2020. Για περισσότερες πληροφορίες εδώ

Δημοσιοποιημένο υλικό σχετικά με την έρευνα ESPAD

2015

2011

 

Άλλες επιστημονικές δημοσιεύσεις/εκδόσεις με στοιχεία από την έρευνα ESPAD

Ελληνικές

Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Καναβού Ε., Σταύρου Μ., &RichardsonC. (2016). Πανελλήνια Έρευνα στο Μαθητικό Πληθυσμό για τη Χρήση Εξαρτησιογόνων Ουσιών και άλλες Εξαρτητικές Συμπεριφορές (16χρονοι) – Έρευνα ESPAD 2015. Αθήνα: Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής.

Φωτίου, Α., Κοκκέβη, Α. (2013). Η Επιδηµιολογία της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών στην εφηβεία: ∆ιαχρονική πορεία στην Ελλάδα. Εξαρτήσεις στην Εφηβεία, Αθήνα: Τµήµα Ψυχιατρικής Παιδιών και Εφήβων του Γενικού Νοσοκοµείου Αττικής «ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ – ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΓΚ».

Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Καναβού Ε., Σταύρου Μ., &RichardsonC. (2012). Έκθεση αποτελεσμάτων πανελλήνιας έρευνας για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές. Αθήνα: Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής.

Κοκκέβη Α., Φωτίου Α., Κίτσος Γ., (2009). Χρήση Εξαρτησιογόνων Ουσιών από Εφήβους μαθητές. ΕΠΙΨΥ & Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών. Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα, 1-231.

Κοκκέβη Α. Κίτσος Γ., Φωτίου Α. (2008). Καπνός, Οινοπνευματώδη, Ναρκωτικά. Η πορεία της χρήσης από την δεκαετία του ΄80 έως σήμερα. Αθήνα: Ιατρικές Εκδόσεις ΒΗΤΑ.

Κοκκέβη, Α., Στεφανής, Κ. (1994). Τα ναρκωτικά στην Ελλάδα: η διαχρονική πορεία της χρήσης: η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στο γενικό και στο μαθητικό πληθυσμό. Αθήνα: Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής.

Κοκκέβη, Α., Μαδιανού, Δ., Στεφανής, Κ. (1992). Τα ναρκωτικά στην Ελλάδα: η χρήση ουσιών στο μαθητικό πληθυσμό. Ψυχιατρική Βιβλιοθήκη. Αθήνα: Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής.

Ξενόγλωσσες

Molinaro, S., Benedetti, E., Scalese, M., Bastiani, L., Fortunato, L., Cerrai, S., ... & Fotiou, A. (2018). Prevalence of youth gambling and potential influence of substance use and other risk factors throughout 33 European countries: first results from the 2015 ESPAD study. Addiction113(10), 1862-1873.

Kokkevi A, Fotiou A, Kanavou E, Stavrou M, & Richardson C. (2016).Smoking, alcohol and drug use among adolescents in Greece – 2015update and secular trends 1984-2015. Archives of Hellenic Medicine,33(2):249-257.

Fotiou A, Kanavou E, Richardson C, Kokkevi A. (2014). Trends in theAssociation between Prescribed and Non-prescribed Use of Tranquilisersor Sedatives among Adolescents in 22 European Countries. NordicStudies on Alcohol and Drugs, 31(4), 371-387.

Fotiou A, Kanavou E, Richardson C, Ploumpidis D, Kokkevi A. (2014).Misuse of prescription opioid analgesics among adolescents in Greece:the importance of peer use and past prescriptions. Drugs: Education, Prevention & Policy. 21(50), 559-367.

Kokkevi A, Kanavou E, Richardson C, Fotiou A, Papadopoulou S,
Monshouwer K, . . . Olszewski D. (2014). Polydrug use by Europeanadolescents in the context of other problem behaviours. Nordic Studieson Alcohol and Drugs, 31(4), 323-342.

Kokkevi, A., Rotsika, V., Botsis, A., Kanavou, E., Malliori, M., & Richardson, C. (2014, December). Adolescents’ Self-reported Running Away from Home and Suicide Attempts During a Period of Economic Recession in Greece. In Child & Youth Care Forum (Vol. 43, No. 6, pp. 691-704). Springer US.

Kokkevi, A., Richardson, C., Olszewski, D., Matias, J., Monshouwer, K., &Bjarnason, T. (2012). Multiple substance use and self-reported suicide attempts by adolescents in 16 European countries. European child & adolescent psychiatry21(8), 443-450.

Kokkevi, A., Rotsika, V., Arapaki, A., & Richardson, C. (2012). Adolescents’ self‐reported suicide attempts, self‐harm thoughts and their correlates across 17 European countries. Journal of Child Psychology and Psychiatry53(4), 381-389.

Hibell, B., Guttormsson, U., Ahlström, S., Balakireva, O., Bjarnason, T., Kokkevi, A., & Kraus, L. (2012). The 2011 ESPAD Report. Substance Use among Students in36, 123-34.

Kokkevi, A., Rotsika, V., Arapaki, A., & Richardson, C. (2011). Changes in associations between psychosocial factors and suicide attempts by adolescents in Greece from 1984 to 2007. The European Journal of Public Health21(6), 694-698.

Kokkevi, A., Rotsika, V., Arapaki, A., & Richardson, C. (2011). Increasing self-reported suicide attempts by adolescents in Greece between 1984 and 2007. Social psychiatry and psychiatric epidemiology46(3), 231-237.

Olszewski, D., Matias, J., Monshouwer, K., &Kokkevi, A. (2010). Polydrug use among 15-to 16-year olds: Similarities and differences in Europe. Drugs: education, prevention and policy17(4), 287-302.

Bjarnason, T., Steriu, A., &Kokkevi, A. (2010). Cannabis supply and demand reduction: Evidence from the ESPAD study of adolescents in 31 European countries. Drugs: education, prevention and policy17(2), 123-134.

Hibell, B., Guttormsson, U., Ahlström, S., Balakireva, O., Bjarnason, T., Kokkevi, A., & Kraus, L. (2009). The 2007 ESPAD Report—substance use among students in 35 European Countries. Stockholm, Sweden, The Swedish council for information on alcohol and other drugs (CAN).

Bjarnason, T., Steriu, A., &Kokkevi, A. (2010). Cannabis supply and demand reduction: Evidence from the ESPAD study of adolescents in 31 European countries. Drugs: education, prevention and policy17(2), 123-134.

Kokkevi, A., Fotiou, A., Chileva, A., Nociar, A., & Miller, P. (2008). Daily exercise and anabolic steroids use in adolescents: a cross-national European study. Substance use & misuse43(14), 2053-2065.

Kokkevi, A., Fotiou, A., Arapaki, A., & Richardson, C. (2008). Prevalence, patterns, and correlates of tranquilizer and sedative use among European adolescents. Journal of Adolescent Health43(6), 584-592.

Andersson, B., Hibell, B., Beck, F., Choquet, M., Kokkevi, A., Fotiou, A., ... &Trapencieris, M. (2007). Alcohol and drug use among European 17–18 year old students. Data from the ESPAD Project. The Swedish Council for Information on Alcohol and Other Drugs (CAN) and the Pompidou Group at the Council of Europe.

Kokkevi, A. E., Arapaki, A. A., Richardson, C., Florescu, S., Kuzman, M., &Stergar, E. (2007). Further investigation of psychological and environmental correlates of substance use in adolescence in six European countries. Drug and Alcohol Dependence88(2), 308-312.

Kokkevi, A., Richardson, C., Florescu, S., Kuzman, M., &Stergar, E. (2007). Psychosocial correlates of substance use in adolescence: A cross-national study in six European countries. Drug and alcohol dependence,86(1), 67-74.

Richardson, S. C., Politikou, K., Terzidou, M., Maka, Z., &Kokkevi, A. (2006). The quality of data obtained from self-completed questionnaires in a survey of high school students. Quality and Quantity40(1), 121-127.

Hibell, B., Andersson, B., Bjarnason, T., Ahlström, S., Balakireva, O., &Kokkevi, A. The 2003 ESPAD Report. Alcohol and other drug use among students in 35 European countries. The Swedish Council for Information on Alcohol and Other Drugs (CAN) and the Pompidou Group at the Council of Europe; 2004.

Hibell, B., Andersson, B., Ahlstrom, S., Balakireva, O., Bjarnason, T., Kokkevi, A., & Morgan, M. (2000). The 1999 ESPAD Report: Alcohol and other drug use among students in 30 European countries (Summary). The Swedish National Institute of Public Health, Stockholm, Sweden.

Kokkevi, A., Terzidou, M., Politikou, K., &Stefanis, C. (2000). Substance use among high school students in Greece: outburst of illicit drug use in a society under change. Drug and alcohol dependence58(1), 181-188.

Morgan, M., Hibell, B., Andersson, B., Bjarnason, T., Kokkevi, A., &Narusk, A. (1999). The ESPAD study: implications for prevention. Drugs: education, prevention and policy6(2), 243-256.

Hibell, B., Andersson, B., Bjarnason, T., Kokkevi, A., Morgan, M., &Narusk, A. (1997). The 1995 ESPAD report. Alcohol and other drug use among students in26.

Johnston, L. D., Driessen, F. M. H. M., &Kokkevi, A. (1994). Surveying student drug misuse: A six-country pilot study. Strasbourg, France: Cooperation Group to Combat Drug Abuse and Illicit Trafficking in Drugs (Pompidou Group), Council of Europe.

Kokkevi, A., &Stefanis, C. (1991). The epidemiology of licit and illicit substance use among high school students in Greece. American journal of public health81(1), 48-52.

 

Η έρευναESPADστα ΜΜΕ (ενδεικτική κάλυψη)

 

Στον τύπο

ΑΥΓΗ_19-05-2016

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ_19-05-2016

ΕΣΤΙΑ_19-05-2016

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ_19-05-2016

ΗΜΕΡΙΣΙΑ_19-05-2016

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ_19-05-2016

ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ_19-05-2016

 

Online

kathimerini.gr, 29-01-2018

typosthes.gr, 22-09-

ant1news.gr, 20-09-2016

dailythess.gr, 20-09-2016

onmed.gr, 22-09-2016

ΑΜΠΕ, 20-09-2016

Το Ποντίκι, 20-09-2016

capital.gr, 20-05-2016

naftemporiki.gr, 19-05-2016

Free Sunday, 18-05-2016

in.gr, 18-05-2016

iatronet.gr, 18-05-2016

ert.gr, 16-05-2016